Trong bối cảnh địa chính trị biến động mạnh vào những ngày đầu năm 2026, thị trường năng lượng và dầu khí đang trở thành tâm điểm thu hút dòng tiền mạnh mẽ. Sự kết hợp giữa yếu tố vĩ mô thế giới và những bước ngoặt lịch sử của thị trường chứng khoán nội địa đang tạo nên một “cơn sóng” cho nhóm cổ phiếu này.

Động lực kép từ địa chính trị thế giới và sự bứt phá của thị trường nội địa

Từ đầu năm đến nay, giá dầu thô thế giới ghi nhận mức tăng trưởng tích cực khi những lo ngại về nguồn cung lấn át các dự báo về xu hướng giảm của giá dầu do dư cung trước đó. Giá dầu thô (Brent và WTI) đã ghi nhận mức tăng đáng kể, dao động quanh vùng 60 – 65 USD/thùng. Đà tăng này được thúc đẩy khi nguy cơ gián đoạn xuất khẩu dầu thô của Iran lấn át khả năng nguồn cung từ Venezuela có thể gia tăng. Kết thúc phiên giao dịch ngày 13/1, giá dầu Brent tăng 2,5%, lên mức 65,47 USD/thùng; giá dầu WTI tăng 2,8%, lên mức 61,15 USD/thùng.

Song hành cùng diễn biến tích cực từ thị trường hàng hóa thế giới, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng bước vào giai đoạn thăng hoa đầy cảm xúc. Chỉ số VN-Index chính thức vượt mốc 1.900 điểm (ngày 13/1) và tiếp tục đà tăng. Sự hưng phấn của thị trường được thúc đẩy bởi kỳ vọng vào lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp, sự quyết liệt trong các cải cách pháp lý, các chính sách thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp nhà nước, các doanh nghiệp đóng vai trò dẫn dắt, cùng làn sóng IPO đầy tiềm năng. Trong bức tranh chung đó, nhóm cổ phiếu năng lượng và dầu khí bùng nổ với những bước tăng trưởng phi mã.

Đáng chú ý nhất là sự bứt phá của cổ phiếu GAS khi mã này đã tăng hơn 40% chỉ trong 8 phiên giao dịch đầu năm 2026 với nhiều phiên tăng kịch trần liên tiếp. Việc thiết lập mức giá lịch sử gần 110.000 đồng/cổ phiếu không chỉ khẳng định vị thế của doanh nghiệp đầu ngành mà còn đưa vốn hóa của GAS gần chạm mốc 10 tỷ USD.

Làn sóng tăng giá trong nhóm ngành năng lượng, dầu khí cũng lan tỏa mạnh mẽ sang các mã cổ phiếu khác như BSR, PVS, PVD, PVT, OIL, POW với mức tăng phổ biến từ 10% đến 30%. Nhiều mã trong số này đã liên tục phá vỡ các vùng kháng cự cũ để thiết lập những đỉnh giá mới, phản ánh sự kỳ vọng cực lớn từ cả nhà đầu tư nội lẫn nhà đầu tư nước ngoài.

Nền tảng nội tại vững chắc và kỳ vọng từ bước ngoặt chính sách

Bên cạnh những động lực ngắn hạn từ biến động địa chính trị và giá dầu, sức hấp dẫn của nhóm cổ phiếu năng lượng còn đến từ những yếu tố mang tính bền vững từ nền tảng kết quả sản xuất kinh doanh tích cực của năm 2025 và triển vọng dài hạn.

Từ sự khởi sắc của dịch vụ thượng nguồn đến dư địa tăng trưởng của điện khí và phân bón, toàn ngành đang hội tụ đầy đủ các yếu tố để trở thành danh mục đầu tư chiến lược hàng đầu.

Theo phân tích của Công ty CP Chứng khoán Dầu khí (PSI), năm 2026 dự kiến nhu cầu dầu toàn cầu sẽ duy trì đà tăng trong năm 2026 nhưng cán cân thị trường vẫn nghiêng về dư cung, do đó giá dầu Brent được dự báo dao động chủ yếu trong vùng 60 - 65 USD/thùng và thậm chí có thể giảm xuống 55 - 60 USD/thùng. Tuy nhiên, mặt bằng giá này vẫn hoàn toàn nằm trong ngưỡng đảm bảo lợi nhuận cho các hoạt động khai thác và bảo dưỡng, tạo nền tảng cho các hoạt động thượng nguồn.

Sức nóng của hoạt động thăm dò và khai thác được thể hiện rõ nét qua thị trường khoan dầu khí. Giá thuê giàn khoan tự nâng tăng ổn định từ quanh 90 - 95 nghìn USD/ngày lên sát 120 nghìn USD/ngày vào giữa năm 2025, phản ánh nhu cầu thuê giàn phục hồi và tình trạng khan hiếm nguồn cung trong khu vực. Tỷ lệ sử dụng luôn ở mức cao, phần lớn thời gian duy trì quanh 85 - 95%, cho thấy phần lớn giàn khoan đều có việc làm liên tục. Giá cho thuê giàn khoan tiếp tục duy trì ở mức cao nhờ hoạt động đầu tư thượng nguồn vẫn đang được triển khai tích cực.

Hiệu suất giàn khoan tự nâng tại khu vực Đông Nam Á đạt hơn 89%, cao hơn mức trung bình thế giới phản ánh hoạt động khai thác dầu khí trong khu vực vẫn duy trì ổn định và hiệu quả, cho thấy nhu cầu khoan và phát triển mỏ tiếp tục được đảm bảo và không bị gián đoạn. Đây là dấu hiệu tích cực cho triển vọng duy trì cũng như mở rộng sản lượng khai thác trong bối cảnh nhu cầu nội địa và xuất khẩu dầu khí còn lớn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp dịch vụ khoan như PVD tiếp tục khai thác tối đa và tận dụng cơ hội thị trường trong giai đoạn 2025–2026.

Một diễn biến quan trọng khác là sự thay đổi cục diện trên thị trường LNG toàn cầu khi bước vào năm 2026. Với việc các siêu dự án tại Mỹ và Qatar đồng loạt vận hành, nguồn cung LNG dự kiến sẽ tăng mạnh hơn 10%, vượt xa tốc độ tăng trưởng nhu cầu. Kịch bản dư cung này sẽ kéo giá LNG tại châu Á xuống quanh mức 10 USD/mmBtu, thậm chí thấp hơn, tạo ra cơ hội vàng cho những quốc gia đang chuyển dịch năng lượng như Việt Nam. Đối với GAS, đây là thời điểm thuận lợi để gia tăng sản lượng nhập khẩu và tối ưu hóa hệ thống kho cảng hiện hữu, từ đó thúc đẩy tăng trưởng cho mảng khí hóa lỏng và cung cấp nguồn nhiên liệu giá cạnh tranh cho sản xuất điện và công nghiệp.

Tại thị trường trong nước, Petrovietnam tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột khi duy trì kết quả kinh doanh kỷ lục bất chấp biến động của giá dầu. Việc giá trị thực hiện đầu tư năm 2025 lần đầu tiên vượt kế hoạch và tăng trưởng 44% so với năm trước đó là minh chứng cho quyết tâm thúc đẩy các dự án trọng điểm. Sự quyết liệt này không chỉ giúp đảm bảo an ninh năng lượng mà còn tạo ra khối lượng công việc khổng lồ cho các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật biển như PVS.

Đồng thời, khu vực hạ nguồn cũng ghi nhận những điểm sáng đáng kể, mặc dù biên lợi nhuận lọc dầu toàn cầu đã bước vào pha điều chỉnh sau khi đạt đỉnh vào tháng 11/2025, crack spread không còn duy trì ở mức cao kỷ lục như giai đoạn trước, nhưng mặt bằng hiện tại vẫn cao hơn đáng kể so với trung bình lịch sử, qua đó giúp các nhà máy lọc dầu tiếp tục duy trì lợi nhuận ổn định, đặc biệt là BSR.

Trong lĩnh vực vận tải biển, theo đánh giá của PSI, PVT nổi lên với triển vọng khả quan nhờ chiến lược trẻ hóa và mở rộng đội tàu. Việc OPEC+ gia tăng sản lượng có thể gây áp lực lên giá dầu nhưng lại là cú hích thúc đẩy nhu cầu thuê tàu chở dầu thô phục vụ hoạt động giao dịch và tích trữ toàn cầu.

Cùng với đó, ngành phân bón cũng đón nhận tín hiệu tích cực khi giá khí đầu vào dự báo giảm kết hợp với tác động từ Luật thuế GTGT sửa đổi. Việc áp thuế suất 5% từ giữa năm 2025 sẽ giúp các doanh nghiệp nội địa nâng cao sức cạnh tranh và cải thiện đáng kể biên lợi nhuận so với các đối thủ nhập khẩu.

Nhìn rộng hơn, chu kỳ tăng trưởng mới của ngành năng lượng còn được dẫn dắt bởi những thay đổi mang tính bước ngoặt về cơ chế chính sách như Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước, Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Luật Điện lực sửa đổi… Những chính sách này đóng vai trò then chốt trong việc tháo gỡ các nút thắt về thủ tục đầu tư và huy động vốn, vốn là những rào cản lớn đối với doanh nghiệp năng lượng trong giai đoạn trước. Quan trọng hơn, khung pháp lý mới còn trực tiếp định hình vị thế chiến lược cho các doanh nghiệp đầu ngành, cho phép họ chủ động hơn trong việc triển khai các dự án quy mô lớn và khẳng định vai trò trụ cột trong hệ thống an ninh năng lượng quốc gia.

Sự cộng hưởng giữa các yếu tố thị trường thuận lợi, nền tảng tài chính vững chắc của các doanh nghiệp đầu ngành và sự hỗ trợ từ chính sách sẽ biến ngành dầu khí, năng lượng trở thành điểm sáng đầu tư hấp dẫn nhất trong năm 2026.