Ở nơi địa đầu cực Tây của Tổ quốc, Trường PTDTNT THPT Mường Nhé những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026 như bừng lên ánh sáng mới, với niềm hân hoan đón nhận phòng thực hành giáo dục STEM Innovation Petrovietnam. Màu xanh dương của hy vọng trong phòng lab không chỉ khơi dậy niềm say mê khoa học mà còn giúp học sinh Mường Nhé tự tin hơn trước ngưỡng cửa tri thức.

Trường PTDTNT THPT Mường Nhé là “ngôi nhà chung” của 487 học sinh đến từ 9 dân tộc anh em.

Con đường từ thủ đô Hà Nội lên Mường Nhé dài gần 700 km, uốn lượn qua những dãy núi trùng điệp, càng đi càng thưa dấu chân phố thị. Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú (PTDTNT) THPT Mường Nhé (tỉnh Điện Biên) lặng lẽ trở thành “ngôi nhà chung” của 487 học sinh đến từ nhiều dân tộc anh em: Mông, Hà Nhì, Thái, Hoa, Cống, Si La, Dao, Kinh, Mường,... Trong đó có những dân tộc rất ít người sinh sống như Cống, Si La, không chỉ cần được tiếp cận giáo dục, mà còn cần được gìn giữ bản sắc, tiếp thêm niềm tin để vươn lên bằng tri thức.

Trong nhiều năm qua, ngôi trường vùng biên cương ấy vẫn kiên cường vượt khó. Học sinh ăn ở nội trú 100% miễn phí, thầy cô không chỉ truyền đạt tri thức, mà còn là người cha, người mẹ, người bạn đồng hành cùng các em trong những năm tháng học tập xa gia đình. Nhưng trong hành trình đưa các em đến gần hơn với kiến thức, khoa học công nghệ, nhà trường vẫn luôn trăn trở: thiếu thốn cơ sở vật chất, thiếu thiết bị hiện đại để các em có đủ điều kiện nghiên cứu khoa học kỹ thuật.

Các em học sinh mặc trang phục truyền thống của dân tộc mình vào thứ Hai hằng tuần.

“Chạnh lòng lắm!”, thầy Lò Văn Long - một giáo viên trẻ phụ trách môn Tin học, được giao kiêm nhiệm giảng dạy STEM chia sẻ, tại Trường PTDTNT THPT Mường Nhé khi nhắc đến các cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật. Không có giáo viên chuyên trách STEM, không có kinh phí cho vật tư thí nghiệm, nhiều ý tưởng của học sinh chỉ dừng lại trên giấy hoặc trên Internet.

“Thúc đẩy học sinh nghiên cứu khoa học, kỹ thuật ở một ngôi trường vùng biên như Mường Nhé thực sự rất khó. Nhiều khi nhìn các trường ở vùng trung tâm liên tiếp đạt giải, tôi không khỏi chạnh lòng. Các học sinh của mình không hề thua kém về tư duy hay ý tưởng, chỉ là điều kiện còn quá thiếu thốn. Điều mà chúng tôi luôn mong mỏi là có thể từng bước thu hẹp khoảng cách ấy, để học sinh dân tộc thiểu số cũng có cơ hội tiếp cận khoa học công nghệ”, thầy Long bộc bạch.

Phòng STEM Innovation Petrovietnam chính thức được bàn giao, đi vào sử dụng tại Trường PTDTNT THPT Mường Nhé.

Thế nhưng, giữa núi rừng biên cương tưởng chừng khép kín ấy, một ánh nắng mới đã bừng lên. Ngày nhận được tin nhà trường sẽ được Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) trang bị phòng thực hành giáo dục STEM, và đến khi phòng STEM chính thức được bàn giao, đi vào sử dụng, niềm hân hoan, háo hức, nụ cười lan tỏa khắp khu nội trú. Không gian thực hành hiện đại, đạt chuẩn quốc tế với các thiết bị công nghệ số tiên tiến nhằm thúc đẩy giáo dục liên môn là điều mà trước đây các em chỉ thấy qua màn hình điện thoại hay những đoạn video trên mạng, nay hiện hữu ngay trước mắt.

Ánh mắt học sinh sáng lên, tiếng xì xào không giấu được sự háo hức. Có em đứng rất lâu trước những thiết bị mới, chạm tay vào từng chi tiết, vừa hào hứng, vừa thận trọng. Những thiết bị hiện đại này không chỉ phục vụ giảng dạy, nghiên cứu mà còn góp phần phát triển tư duy khoa học, từng bước đổi mới phương pháp dạy và học của thầy và trò Trường PTDTNT THPT Mường Nhé.

Học sinh Trường PTDTNT THPT Mường Nhé kỳ vọng phòng STEM sẽ trở thành bệ đỡ để các em chinh phục những giải thưởng cao hơn về nghiên cứu khoa học kỹ thuật.

Em Đinh Thị Hồng Ngọc, học sinh lớp 12C1, vừa đạt giải Khuyến khích Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh với đề tài “Xây dựng trợ giảng AI cá nhân hóa hỗ trợ học tập đa môn cho học sinh THPT”, chia sẻ: Khi làm đề tài, khó khăn lớn nhất không phải là ý tưởng hay thuật toán, mà là thiếu công cụ để thử nghiệm, thiếu không gian đúng nghĩa cho nghiên cứu. “Có lúc em nghĩ nếu trường mình có phòng STEM thì chắc chúng em sẽ đạt giải cao hơn”, Ngọc bộc bạch, ánh mắt ánh lên niềm hy vọng. Giờ đây, mong ước ấy đã trở thành thành hiện thực. Ngọc và các bạn kỳ vọng, từ phòng STEM này, các em sẽ chinh phục những giải thưởng cao hơn, tại những sân chơi lớn hơn, đồng thời có cơ hội giao lưu, học hỏi với các bạn ở thành phố và các trường trong cả nước, cũng như quốc tế.

Còn em Giàng Gia Thành, học sinh lớp 12C1, đang chuẩn bị cho kỳ thi đại học, cũng có chung niềm tin: “Em ước mơ thi vào ngành Sư phạm Toán. Từ khi có phòng STEM, những kiến thức hình học vốn rất trừu tượng với em nay trở nên trực quan hơn, có thể quan sát và trải nghiệm thực tế. Nhờ đó, em hiểu sâu hơn những bài toán khó, những dạng toán nâng cao đòi hỏi trí tưởng tượng mà trước đây em chỉ có thể hình dung qua sách vở”.

Học sinh lớp 12 Trường PTDTNT THPT Mường Nhé háo hức khi được học tập tại phòng STEM, giúp các em tự tin hơn trong kỳ thi đại học sắp tới.

Thầy Lường Văn Kim - giáo viên dạy môn Sinh học, cũng là một trong những giáo viên đang kiêm nhiệm phụ trách STEM tại Trường PTDTNT THPT Mường Nhé chia sẻ, từ khi có phòng STEM, học sinh được tiếp cận với các công nghệ mới, các em rất hứng thú với các trang thiết bị hiện đại vừa được đưa vào sử dụng.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu tài liệu, trao đổi kinh nghiệm với đồng nghiệp để nâng cao năng lực, từ đó thiết kế những bài giảng khơi dậy niềm đam mê khoa học công nghệ, gắn lý thuyết với thực tiễn, giúp học sinh hiểu rõ hơn bản chất của sự vật, hiện tượng, từ đó định hướng các em thi đúng ngành nghề, phù hợp với năng lực của các em", thầy Kim tâm sự.

Thầy Phạm Văn Hạ - Hiệu trưởng Trường PTDTNT THPT Mường Nhé: Sự hiện diện của phòng STEM không chỉ khơi dậy niềm say mê khoa học mà còn giúp học sinh vùng cao tự tin hơn. Đây không chỉ là sự quan tâm về cơ sở vật chất, mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội sâu sắc của Petrovietnam đối với giáo dục vùng sâu, vùng xa.

Chính trong bối cảnh ấy, phòng STEM không chỉ là một không gian học tập mới, mà còn là một sự động viên, khích lệ thầy và trò vùng cao tiếp cận khoa học công nghệ hiện đại, phát huy truyền thống của nhà trường.

Thầy Phạm Văn Hạ - Hiệu trưởng Trường PTDTNT THPT Mường Nhé chia sẻ, nhà trường nằm ở vùng cao biên giới, đa số học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện tiếp cận công nghệ còn nhiều hạn chế. Việc Petrovietnam tài trợ phòng thực hành giáo dục STEM hiện đại là sự hỗ trợ vô cùng kịp thời và ý nghĩa. Phòng STEM đã thay đổi căn bản phương pháp dạy và học tại nhà trường. Thay vì ghi nhớ lý thuyết thuần túy, học sinh được trực tiếp làm thực nghiệm, vận dụng kiến thức liên môn (Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tin học) để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Qua đó, các em dần hình thành năng lực tư duy, sáng tạo và kỹ năng làm việc nhóm.

“Sự hiện diện của phòng STEM không chỉ khơi dậy niềm say mê khoa học mà còn giúp học sinh vùng cao tự tin hơn. Đây không chỉ là sự quan tâm về cơ sở vật chất, mà còn thể hiện trách nhiệm xã hội sâu sắc của Petrovietnam đối với giáo dục vùng sâu, vùng xa. Qua đó, khoảng cách về điều kiện học tập giữa học sinh biên giới và học sinh miền xuôi từng bước được rút ngắn”, thầy Hạ nhấn mạnh.

Theo Hiệu trưởng Trường PTDTNT THPT Mường Nhé, những trải nghiệm thực tế giúp các em học sinh có cơ hội định hướng nghề nghiệp rõ ràng. Đây chính là động lực để tập thể giáo viên nhà trường tiếp tục nỗ lực nâng cao chất lượng dạy học, xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, giúp các em vững vàng bước vào tương lai.

Lễ sơ kết học kỳ I năm học 2025-2026 của Trường PTDTNT THPT Mường Nhé ghi nhận nhiều học sinh đạt thành tích cao trong học tập.

Cùng với Trường PTDTNT THPT Mường Nhé, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thanh Xương và Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn là hai trường ở Điện Biên được Petrovietnam trang bị phòng STEM, cũng ghi nhận không khí phấn khởi, trở thành hạt nhân lan tỏa luồng gió mới trong phong trào dạy và học tại tỉnh.

Giữa đại ngàn biên cương, phòng STEM Innovation Petrovietnam như một ngọn lửa bền bỉ, không chỉ thắp sáng một căn phòng, mà còn thắp lên ước mơ khoa học công nghệ cho các em học sinh dân tộc thiểu số, góp phần tiếp thêm niềm tin rằng: ở nơi xa xôi này, các em vẫn có thể chạm tới tri thức của thời đại, bằng chính đôi tay và khát vọng của mình.