Theo bà Nguyễn Thu Thủy - Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước (DNNN) - Bộ Tài chính, Luật số 68/2025/QH15 và các nghị định hướng dẫn được ban hành trong bối cảnh Quốc hội, Chính phủ đẩy mạnh hoàn thiện thể chế kinh tế nhà nước, với trọng tâm phân định rõ quyền - trách nhiệm, tăng cường phân cấp gắn với kiểm soát rủi ro và minh bạch trong quản lý, đầu tư vốn nhà nước.

Triển khai Luật số 68/2025/QH15 là yêu cầu cấp thiết

Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp (Luật số 68/2025/QH15) được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2025. Thực hiện quy định của Luật, ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 365/2025/NĐ-CP về giám sát, kiểm tra, đánh giá, xếp loại, báo cáo và công khai thông tin trong quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp; đồng thời ban hành Nghị định số 366/2025/NĐ-CP về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Cùng với Luật số 68/2025/QH15, hai nghị định nêu trên hình thành một khuôn khổ pháp lý quan trọng, tác động trực tiếp đến công tác quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại các doanh nghiệp.

Nhằm kịp thời phổ biến, quán triệt những nội dung cốt lõi và các điểm mới quan trọng của Luật số 68/2025/QH15 cùng các nghị định hướng dẫn, ngày 19/1, tại Hà Nội, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã tổ chức Hội nghị “Phổ biến Luật số 68/2025/QH15 và các Nghị định số 365/2025/NĐ-CP, 366/2025/NĐ-CP của Chính phủ; định hướng triển khai tại Petrovietnam”.

Hội nghị là diễn đàn trao đổi, thảo luận thẳng thắn nhằm làm rõ những nội dung mới, các vấn đề trọng tâm cần lưu ý trong quá trình triển khai; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng đơn vị, từng bộ phận, bảo đảm các quy định của pháp luật được thực hiện nghiêm túc, thống nhất, đồng bộ và hiệu quả trong toàn hệ thống.

Tham dự Hội nghị, về phía các bộ, ngành Trung ương có bà Nguyễn Thu Thủy - Phó Cục trưởng Cục Phát triển DNNN (Bộ Tài chính); ông Cao Đăng Vinh - Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp); ông Nguyễn Hoàng - Trưởng Phòng Quản lý DNNN lĩnh vực giao thông vận tải và xây dựng (Bộ Tài chính); cùng đại diện các đơn vị chức năng thuộc Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp.

Về phía Petrovietnam có các Thành viên HĐTV: Nguyễn Văn Mậu, Bùi Minh Tiến, Trần Bình Minh, Phạm Tuấn Anh, Trần Hồng Nam; cùng các Phó Tổng Giám đốc: Đỗ Chí Thanh, Dương Mạnh Sơn, Lê Mạnh Cường; đại diện lãnh đạo các ban/Văn phòng, các đơn vị thành viên, đơn vị trực thuộc Petrovietnam.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Đỗ Chí Thanh - Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam nhấn mạnh, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 365/2025/NĐ-CP và Nghị định số 366/2025/NĐ-CP là bước triển khai quan trọng, kịp thời để đưa Luật số 68/2025/QH15 vào thực tiễn.

Theo ông Đỗ Chí Thanh, cùng với Luật số 68/2025/QH15, hai nghị định này có tác động rất lớn, toàn diện và trực tiếp đến hoạt động quản trị, điều hành và đầu tư vốn nhà nước tại Petrovietnam cũng như tại các đơn vị thành viên trong toàn Tập đoàn. Chính vì vậy, lãnh đạo Petrovietnam đã thống nhất tổ chức Hội nghị nhằm tạo điều kiện để các ban chuyên môn, các đơn vị và người đại diện phần vốn nhà nước được trao đổi trực tiếp với các cơ quan tham gia xây dựng, soạn thảo chính sách, qua đó hiểu đúng, nắm chắc và triển khai đúng các quy định mới.

Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam Đỗ Chí Thanh đề nghị các đơn vị tham dự Hội nghị tập trung nghiên cứu kỹ các nội dung được trình bày; chủ động trao đổi, thảo luận, làm rõ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện; đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp với thực tiễn hoạt động của đơn vị và của Tập đoàn.

Tư duy lập pháp mới, tăng quyền tự chủ cho doanh nghiệp

Tại Hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Phát triển DNNN Nguyễn Thu Thủy đã phổ biến những nội dung trọng tâm của Luật số 68/2025/QH15 và Nghị định số 366/2025/NĐ-CP.

Theo bà Nguyễn Thu Thủy, hiện nay cả nước có 866 doanh nghiệp có vốn nhà nước. Trong đó, khoảng 500 doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ; 203 doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn; số còn lại là các doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn. Đáng chú ý, dù số lượng doanh nghiệp do Trung ương quản lý chỉ chiếm khoảng 214 doanh nghiệp, song nhóm này lại nắm giữ trên 80% tổng tài sản và vốn chủ sở hữu của khu vực doanh nghiệp có vốn nhà nước, cho thấy mức độ tập trung vốn rất lớn tại các tập đoàn, tổng công ty quy mô lớn.

Luật số 68/2025/QH15 được ban hành trong bối cảnh Quốc hội, Chính phủ đẩy mạnh hoàn thiện thể chế kinh tế nhà nước, gắn với Đề án phát triển kinh tế nhà nước và chủ trương sắp xếp, cơ cấu lại DNNN. Các quy định mới hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, đầu tư vốn nhà nước theo hướng phân định rõ quyền - trách nhiệm, tăng cường phân cấp nhưng gắn với kiểm soát rủi ro và minh bạch.

Một điểm mới quan trọng của Luật là mở rộng đối tượng áp dụng, không chỉ bao gồm doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ mà còn bao gồm doanh nghiệp mà Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn, bảo đảm thống nhất với Luật Doanh nghiệp. Đồng thời, Luật quy định rõ nguyên tắc: đối với những nội dung không được điều chỉnh tại Luật số 68/2025/QH15, DNNN được áp dụng theo Luật Doanh nghiệp và các luật có liên quan.

Về Nghị định số 365/2025/NĐ-CP, ông Nguyễn Hoàng - Trưởng Phòng Quản lý DNNN lĩnh vực giao thông vận tải và xây dựng (Bộ Tài chính) cho biết, Nghị định quy định đầy đủ, toàn diện cơ chế giám sát, kiểm tra, đánh giá và công khai thông tin trong quản lý, đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Theo đó, Nghị định quy định rõ hai hình thức giám sát là giám sát gián tiếp thông qua chế độ báo cáo định kỳ và giám sát trực tiếp có kế hoạch, thời hạn cụ thể, tập trung vào doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc các trường hợp có dấu hiệu rủi ro, thua lỗ, nguy cơ mất an toàn tài chính.

Nội dung giám sát bao quát toàn bộ quá trình quản lý và đầu tư vốn nhà nước, từ đầu tư bổ sung vốn, quản lý vốn, hiệu quả sản xuất - kinh doanh, bảo toàn và phát triển vốn, đến việc thực hiện quyền, trách nhiệm của HĐTV, HĐQT, Kiểm soát viên và người đại diện phần vốn nhà nước. Kết quả đánh giá, xếp loại doanh nghiệp hằng năm sẽ là căn cứ quan trọng cho công tác quản lý, đầu tư, khen thưởng và đánh giá trách nhiệm.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Cao Đăng Vinh - Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp) nhận định, Luật số 68/2025/QH15 thể hiện rõ tư duy đổi mới trong lập pháp về quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Theo đó, Luật chỉ quy định những nguyên tắc cơ bản mang tính “khung”, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết bằng các nghị định để bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện. So với Luật số 69/2014/QH13 trước đây, cách tiếp cận mới chuyển từ quản lý chi tiết sang tăng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp sau khi vốn, tài sản nhà nước đã được đầu tư vào doanh nghiệp.

Luật và các nghị định hướng dẫn đã phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan đại diện chủ sở hữu và doanh nghiệp, trong đó nhiều quyền được giao trực tiếp cho HĐTV, Chủ tịch công ty trong quyết định đầu tư, quản lý, sử dụng vốn, phù hợp với thông lệ quản trị doanh nghiệp hiện đại.

Petrovietnam chủ động triển khai đồng bộ, hiệu quả

Phát biểu tổng kết Hội nghị, ông Nguyễn Văn Mậu - Thành viên HĐTV Petrovietnam cảm ơn sự tham gia, trao đổi trách nhiệm của đại diện Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp cùng các diễn giả, chuyên gia. Hội nghị diễn ra với chất lượng cao, nội dung chuyên sâu, phần trao đổi, hỏi - đáp sôi nổi, thể hiện sự quan tâm nghiêm túc và trách nhiệm của các đơn vị đối với việc triển khai Luật số 68/2025/QH15.

Lãnh đạo Petrovietnam yêu cầu các đơn vị tiếp tục nghiên cứu toàn diện hệ thống pháp luật liên quan; chủ động rà soát, xử lý các vấn đề phát sinh trong hoạt động sản xuất - kinh doanh theo quy định mới; đồng thời xây dựng, hoàn thiện các cơ chế, quy định nội bộ phù hợp.

Trên cơ sở Nghị định số 365/2025/NĐ-CP và Nghị định số 366/2025/NĐ-CP, đối chiếu với đặc thù hoạt động của Petrovietnam, Tập đoàn sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, sử dụng vốn nhà nước và thúc đẩy phát triển bền vững trong giai đoạn tới.