Có những doanh nghiệp được đánh giá chủ yếu bằng hiệu quả kinh doanh. Nhưng với một doanh nghiệp giữ những vị trí quan trọng trong hệ thống năng lượng quốc gia, câu chuyện rộng hơn. Một mỏ dầu không chỉ là một tài sản thương mại. Một nhà máy điện không chỉ là một cơ sở sản xuất. Một đường ống khí không chỉ là một công trình hạ tầng. Bởi khi những công trình ấy vận hành, chúng tạo ra những giá trị lan sang nhiều khu vực khác của nền kinh tế.

Đây là lý do giá trị của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) không thể chỉ được tính bằng doanh thu, lợi nhuận hay số tiền đóng góp ngân sách. Những chỉ tiêu ấy cần thiết nhưng chưa đủ.

Một hệ thống năng lượng ổn định trước hết tạo ra điều kiện để nền kinh tế vận hành. Từ điện, khí, nhiên liệu đến phân bón, mỗi sản phẩm năng lượng lại liên quan đến một chuỗi sản xuất khác. Vì thế, năng lực của PETROVIETNAM có liên hệ trực tiếp với những yêu cầu rộng hơn: an ninh năng lượng, an ninh kinh tế, an ninh lương thực, an ninh quốc phòng và an sinh xã hội.

“5 chữ An” không phải năm câu chuyện tách biệt. Chúng giao nhau trong chính những công trình năng lượng. Cà Mau cho thấy khí có thể đồng thời tạo ra điện và phân bón. Đạm Phú Mỹ cho thấy nguồn khí trong nước có thể đi vào một sản phẩm gắn trực tiếp với nông nghiệp. Dung Quất cho thấy dầu thô có thể được chuyển hóa thành nguồn nhiên liệu phục vụ nền kinh tế. Các công trình dầu khí ngoài khơi cho thấy hoạt động kinh tế trên biển không tách khỏi yêu cầu về sự hiện diện và bảo đảm lợi ích quốc gia trên biển.

Khi nhìn như vậy, một quyết định đầu tư năng lượng có thể tạo ra những giá trị mà báo cáo tài chính của riêng dự án không phản ánh hết. TS Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh, cho rằng an ninh năng lượng không chỉ là câu chuyện đầu tư thêm nguồn cung, mà còn là vấn đề của mô hình phát triển, hạ tầng, năng lực vận hành và khả năng chống chịu.

Đây là một cách nhìn đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới ngày càng biến động. Giá dầu có thể tăng giảm mạnh. Tỷ giá và lãi suất có thể thay đổi. Các chuỗi cung ứng có thể bị gián đoạn. Địa chính trị có thể tác động đến dòng chảy năng lượng. Các tiêu chuẩn về phát thải ngày càng cao.

Một doanh nghiệp năng lượng vì thế phải chuẩn bị cho những điều không thể dự đoán chính xác. Không phải bằng cách loại bỏ mọi rủi ro mà bằng cách xây dựng năng lực để chống chịu và thích ứng. Đó là lý do quy mô của một doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực năng lượng không chỉ có ý nghĩa về kinh tế. Nó còn liên quan đến khả năng thực hiện những nhiệm vụ mà thị trường đơn thuần có thể không giải quyết đầy đủ trong mọi thời điểm.

Nhưng điều đó đồng thời đặt ra yêu cầu: nguồn lực nhà nước phải được sử dụng có trọng tâm, hiệu quả; những lĩnh vực được giao trách nhiệm phải tạo ra giá trị tương xứng và năng lực thực chất. “Doanh nghiệp lớn” không phải là mục tiêu tự thân. Điều quan trọng là những năng lực được doanh nghiệp lớn đó tạo ra cho nền kinh tế.

Nhìn lại PETROVIETNAM, có thể thấy giá trị quốc gia được hình thành qua nhiều lớp.

Lớp đầu tiên là năng lượng với dầu, có khí, có điện, có nhiên liệu.

Lớp thứ hai là công nghiệp với lọc hóa dầu, phân bón, dịch vụ kỹ thuật, chế tạo và các chuỗi sản xuất phía sau.

Lớp thứ ba là khoa học - công nghệ. Từ những bài toán địa chất, khai thác, tối ưu hóa mỏ đến các công nghệ phục vụ công nghiệp năng lượng.

Lớp thứ tư là con người. Những thế hệ kỹ sư, công nhân, chuyên gia, nhà quản lý được hình thành qua quá trình làm việc trong những công trình ngày càng phức tạp.

Và lớp thứ năm là khả năng hội nhập. Từ hợp tác với Liên Xô trong những năm đầu đến hợp tác với các tập đoàn dầu khí quốc tế, tham gia các dự án, chuỗi cung ứng và thị trường mới.

Các lớp giá trị ấy góp phần hình thành năng lực công nghiệp quốc gia, được tích lũy qua nhiều công trình và không chỉ thuộc về một doanh nghiệp.

Nhưng PETROVIETNAM là một trong những nơi năng lực ấy được tích lũy rõ nhất. Bởi vậy, tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của PETROVIETNAM, khi nhấn mạnh đội ngũ gần 60.000 người lao động là tài sản quý giá của Tập đoàn, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đồng thời yêu cầu đào tạo, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng. Đây không chỉ là câu chuyện nhân sự mà là câu chuyện về năng lực.

Một ngành năng lượng mới không chỉ cần thiết bị hiện đại, mà còn cần những con người có khả năng vận hành thiết bị ấy. Một chuỗi năng lượng mới không thể chỉ được hình thành bằng vốn, mà còn cần những người biết tổ chức và quản trị chuỗi. Một công nghệ mới được trang bị cũng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được tiếp nhận, cải tiến và làm chủ.

Vì vậy, đầu tư cho con người chính là đầu tư cho khả năng tự chủ của nền kinh tế. Đây cũng là lý do “Một đội ngũ - Một mục tiêu” chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thể hiện bằng khả năng phối hợp giữa những con người thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau: địa chất, khoan, khai thác, khí, điện, lọc hóa dầu, chế tạo, khoa học - công nghệ, tài chính, quản trị và thị trường. Khi lĩnh vực năng lượng ngày càng phức tạp, sự kết nối giữa các lĩnh vực này càng trở nên cần thiết.

Kỷ niệm 65 năm ngày truyền thống, PETROVIETNAM đứng trước một yêu cầu kép. Một mặt, phải tiếp tục bảo đảm những nhiệm vụ năng lượng thiết yếu. Mặt khác, phải nâng cấp năng lực để thích ứng với một cấu trúc năng lượng mới.

Đó không phải là lựa chọn giữa trách nhiệm quốc gia và hiệu quả doanh nghiệp. Hai yêu cầu ấy phải được giải quyết cùng nhau. Bởi một doanh nghiệp không hiệu quả sẽ khó duy trì năng lực dài hạn. Nhưng một doanh nghiệp chỉ theo đuổi hiệu quả ngắn hạn cũng khó đáp ứng những yêu cầu dài hạn của một ngành có tính chiến lược. Bài toán nằm ở việc lựa chọn đúng lĩnh vực, tập trung nguồn lực, nâng cao quản trị và biến trách nhiệm thành năng lực thực tế.

PETROVIETNAM không chỉ tích lũy những gì có thể đưa vào bảng cân đối tài sản. Tập đoàn đã tích lũy một phần năng lực mà nền kinh tế cần trong những thời điểm bình thường cũng như khi có biến động. Nhưng năng lực nếu không được truyền lại sẽ dần mất đi. Và đó là lý do câu chuyện 65 năm cuối cùng vẫn quay về con người.

Theo tin từ Petrovietnam