Qua 65 năm truyền thống và hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đã khẳng định vai trò, sứ mệnh vẻ vang gắn với góp phần đảm bảo “5 An”: An ninh năng lượng, An ninh kinh tế, An ninh lương thực, An ninh quốc phòng và An sinh xã hội. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị, mà là lời cam kết của Petrovietnam trên hành trình kiến tạo một Việt Nam thịnh vượng và bền vững.

Bài 1: Giữ vững “An ninh năng lượng quốc gia” trước dòng chảy biến động

Trong bất kỳ giai đoạn lịch sử nào, năng lượng luôn được ví như "mạch máu" nuôi dưỡng nền kinh tế. Đối với Petrovietnam, đảm bảo an ninh năng lượng không chỉ là nhiệm vụ hàng đầu, mà là sứ mệnh cốt lõi xuyên suốt hành trình hình thành và phát triển. Đặc biệt, trong bối cảnh địa chính trị thế giới đầy biến động và xu thế chuyển dịch xanh diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, vai trò "lá chắn" năng lượng của Tập đoàn lại càng được khẳng định rõ nét hơn bao giờ hết.

Nhìn lại lịch sử từ những ngày đầu sau giải phóng vào năm 1975, đất nước phải đối mặt với một thực tế khốc liệt với hạ tầng bị tàn phá, nền kinh tế kiệt quệ, nghèo đói, khủng hoảng năng lượng trầm trọng. Kỳ tích tìm thấy dầu trong tầng đá móng tại mỏ Bạch Hổ với trữ lượng siêu cấp không chỉ giải “cơn khát” năng lượng cho một quốc gia vừa bước ra khỏi chiến tranh mà còn đóng góp 25 - 30% ngân sách quốc gia để vực dậy nền kinh tế thời kỳ đầu Đổi mới. Từ đây, cũng đặt nền móng cho tư duy chiến lược về an ninh năng lượng. Đó là quyết tâm xây dựng một ngành năng lượng độc lập, tự chủ, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.

Ông Ngô Thường San - Nguyên Tổng Giám đốc Petrovietnam khẳng định, ngay từ những ngày đầu, mục tiêu nhất quán chúng ta đặt ra là phải xây dựng cho được một nền công nghiệp dầu khí độc lập, tự chủ. Bởi chỉ có độc lập, tự chủ thì ngành dầu khí mới phát huy hết vai trò và đóng góp cho đất nước.

Từ đó đến nay, vai trò của Petrovietnam trong đảm bảo an ninh năng lượng ngày càng được khẳng định bằng những con số biết nói. Hiện nay, sản lượng khai thác dầu thô trong nước của Tập đoàn trung bình đạt 7,5-8,5 triệu tấn/năm; sản lượng khí đạt 6-8 tỉ m3/năm. Hằng năm, Petrovietnam cung cấp trên 13,5 triệu tấn xăng dầu các loại, đáp ứng khoảng 60 - 70% nhu cầu xăng dầu trong nước; cung cấp khoảng 1,8 triệu sản phẩm hóa dầu; 1,6-1,7 triệu tấn phân đạm, đáp ứng 70% nhu cầu phân đạm trong nước (khoảng 2 triệu tấn/năm); đáp ứng 70-80% nhu cầu khí dân dụng,... Petrovietnam đang quản lý, vận hành 12 nhà máy điện với tổng công suất lắp đặt 8.249 MW, chiếm khoảng 9% tổng công suất nguồn điện của hệ thống điện quốc gia.

Tập đoàn đã vận hành hiệu quả các đường ống dẫn khí, các nhà máy lọc, hóa dầu, các nhà máy điện, xử lý khí và hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật dầu khí, năng lượng hiện đại; có năng lực thực hiện các công trình dầu khí trọng điểm, các công trình công nghiệp có quy mô lớn, công nghệ cao.

Các sản phẩm chủ lực của Petrovietnam như dầu thô, xăng dầu, khí thiên nhiên, khí hóa lỏng, điện, đạm… đã tham gia vào mọi hoạt động đời sống của đất nước với tỷ trọng lớn; góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, việc Nhà máy lọc dầu Dung Quất nghiên cứu và sản xuất thành công nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng không chỉ là một thắng lợi về công nghệ mà còn là bước tiến vượt bậc về chiến lược tự chủ và an ninh quốc gia, khẳng định vị thế và năng lực của ngành công nghiệp - năng lượng Việt Nam.

Bản lĩnh vượt biến động thị trường

Năng lực đảm bảo an ninh năng lượng của một quốc gia không chỉ thể hiện ở những con số lúc thị trường bình lặng, mà được thử thách bằng khả năng phản ứng trước các cú sốc toàn cầu. Ngay từ giai đoạn đầu, việc định hình một ngành công nghiệp năng lượng độc lập, tự chủ với chuỗi giá trị khép kín từ thượng nguồn đến hạ nguồn của Petrovietnam đã phát huy tác dụng như một "bộ giảm chấn" lớn cho nền kinh tế qua các giai đoạn cam go nhất.

Nhìn lại những biến động lớn những năm vừa qua, như năm 2022, khi thị trường xăng dầu biến động chưa từng có, nguồn cung khan hiếm, gây sức ép lên hệ thống phân phối và an ninh xăng dầu, Petrovietnam đã phối hợp chặt chẽ với Chính phủ và các bộ ngành liên quan, đảm bảo sản xuất và cung ứng xăng dầu tối đa, duy trì hệ thống hoạt động liên tục, không bị đứt gãy, góp phần quan trọng bình ổn thị trường.

Tương tự, trong giai đoạn thiếu hụt điện cục bộ năm 2023, đặc biệt là ở miền bắc, Petrovietnam nỗ lực đưa vào vận hành kịp thời Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 góp phần bổ sung nguồn cho cung ứng điện miền bắc; đồng thời tăng cường, đảm bảo cung cấp khí tối đa cho sản xuất điện và giữ vận hành các nhà máy điện của Tập đoàn với độ khả dụng, công suất cao, đồng hành cùng đất nước giải quyết tình trạng thiếu điện cho sản xuất và sinh hoạt.

Đặc biệt, vừa qua, trước việc đứt gãy cung ứng năng lượng toàn cầu do xung đột leo thang tại Trung Đông và việc đóng cửa eo biển Hormuz - "yết hầu" vận tải dầu khí thế giới, hệ sinh thái của Tập đoàn đã ngay lập tức kích hoạt trạng thái phản ứng khẩn cấp. Để bảo vệ mạch máu năng lượng quốc gia và đảm bảo không gián đoạn nguồn xăng dầu, khí cho nền kinh tế, Tập đoàn đã huy động tổng lực: từ gia tăng khai thác, tối ưu năng lực chế biến của các nhà máy lọc dầu, xử lý khí trong nước, cho đến điều phối nguồn nhập khẩu.

Trong những giai đoạn khó khăn ấy, Petrovietnam sẵn sàng hy sinh lợi ích kinh tế để đặt nhiệm vụ an ninh năng lượng quốc gia lên trên hết. Vượt qua các cú sốc năng lượng toàn cầu, vị thế của Tập đoàn - “Doanh nghiệp quốc gia” càng được khẳng định rõ nét nhờ triết lý luôn đặt lợi ích của đất nước lên hàng đầu.

Đại biểu Quốc hội Phạm Thúy Chinh nhận định, Petrovietnam là nhân tố then chốt bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động khó lường, đơn vị vẫn duy trì ổn định nguồn cung xăng dầu, khí, điện, đạm… cho nền kinh tế. Năng lực vận hành nhịp nhàng các nhà máy lọc hóa dầu, nhà máy điện - đạm và hệ thống khí đã giúp Việt Nam tránh được các cú sốc đột biến về năng lượng như nhiều quốc gia khác.

Tiên phong trong kỷ nguyên dịch chuyển xanh

Bước vào kỷ nguyên mới, khái niệm an ninh năng lượng không còn giới hạn ở những thùng dầu thô hay dòng khí tự nhiên truyền thống. Trong dòng chảy mạnh mẽ của xu thế toàn cầu, Petrovietnam tiếp tục khẳng định vị thế cánh chim đầu đàn khi chủ động dấn thân, tiên phong trên hành trình chuyển dịch năng lượng. Tập đoàn đã sớm định hình mục tiêu kép: Vừa tối ưu hóa, phát huy hiệu quả lĩnh vực cốt lõi truyền thống làm nền tảng, vừa chủ động, linh hoạt mở rộng sang các mảng năng lượng mới, đón đầu tương lai.

Tầm nhìn chiến lược đó đã và đang được hiện thực hóa bằng những bước đi vững chắc. Petrovietnam hiện là đơn vị đi đầu trong chuỗi giá trị khí – điện LNG, điện gió ngoài khơi, đồng thời tăng tốc nghiên cứu, đầu tư vào các nguồn năng lượng tương lai mang tính chiến lược như điện hạt nhân, Hydro xanh, Amoniac xanh và các tổ hợp công nghệ thu giữ, lưu trữ carbon (CCS/CCUS),...

Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn khẳng đinh, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là chuyển từ khai thác tài nguyên sang phát triển và quản trị tổng thể không gian biển quốc gia, với Petrovietnam đó là yêu cầu phát huy nền tảng dầu khí, để mở rộng không gian công nghiệp, năng lượng biển và tạo các động lực tăng trưởng mới, tiếp tục kiến tạo những năng lực mới cho tương lai năng lượng quốc gia.

Để tạo bệ phóng cho hành trình đảm bảo an ninh năng lượng trong giai đoạn mới, việc hoàn thiện đồng bộ các cơ chế, chính sách - đặc biệt là những đột phá từ sửa đổi Luật Dầu khí được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới cho Tập đoàn. Những đổi mới về mặt thể chế không chỉ cởi trói, tạo cơ chế linh hoạt cho các dự án dầu khí đặc thù như các mỏ cận biên, mỏ nước sâu xa bờ, mà còn mở đường pháp lý cho các lĩnh vực tiên phong như thu hồi carbon, phát triển năng lượng tái tạo ngoài khơi và liên kết chuỗi công nghiệp năng lượng. Đây chính là chìa khóa để hiện thực hóa chủ trương của Đảng về bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế và đưa Việt Nam tiến gần hơn tới cam kết Net Zero.

Xuyên suốt hành trình phát triển, đặc biệt là trước những biến động địa chính trị phức tạp của thời đại, Petrovietnam đã chứng minh bản lĩnh vững vàng của một doanh nghiệp đầu tàu quốc gia. Bằng sức mạnh của mô hình hệ sinh thái khép kín và tinh thần phụng sự Tổ quốc, Tập đoàn không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, mà thực sự là cánh tay nối dài điều tiết vĩ mô của Chính phủ, giữ cho huyết mạch năng lượng quốc gia luôn thông suốt trong mọi tình huống. Một nền móng an ninh năng lượng vững chắc, tự chủ chính là bệ đỡ vững vàng, là điểm tựa để Tập đoàn tiếp tục thực hiện chữ “An” tiếp theo: An ninh kinh tế.