Gần hai năm sau trận sạt lở kinh hoàng do bão Yagi, thôn Kho Vàng bên dòng sông Chảy đã khoác lên mình diện mạo mới. Những mái nhà mang nghĩa tình PETROVIETNAM cùng với điểm trường, tuyến đường nối liền nơi ở với vùng sản xuất... một bản làng từng đứng trước nguy cơ bị xóa sổ đã và đang hồi sinh, hướng tới cuộc sống an toàn và bền vững hơn.

Toàn cảnh thôn Kho Vàng hôm nay, sau 2 năm được PETROVIETNAM đồng hành tái thiết.

Cuộc sống mới trên đỉnh núi

Sau gần hai năm kể từ trận sạt lở kinh hoàng, mặc dù dấu vết thiên tai vẫn còn hiện hữu trên những sườn núi bên dòng sông Chảy, nhưng diện mạo thôn Kho Vàng đã hoàn toàn thay đổi. Trên khoảnh đất cao, những ngôi nhà mới do PETROVIETNAM đồng hành tái thiết đã trở thành nơi an cư của các gia đình từng phải chạy lên núi lánh nạn trong buổi sáng sinh tử tháng 9/2024. Tiếng trẻ nhỏ gọi nhau đến lớp, những khoảng sân sạch sẽ, đường bê tông nối liền các cụm nhà và nhịp sống lao động trở lại đã thay thế cảm giác hoang mang, bất định của những ngày sau bão.

Trưởng thôn Ma Seo Chứ cho biết, điều thay đổi lớn nhất không chỉ là bà con có nhà ở khang trang hơn, mà còn là cảm giác an toàn mỗi khi mùa mưa lũ trở lại. Nơi ở mới được lựa chọn trên nền đất cao, có hệ thống thoát nước, đường nội bộ và điểm trường ở gần khu dân cư. Trẻ nhỏ không còn phải đi bộ xa, còn người lớn có thể yên tâm lao động, sản xuất. Những đồi quế, ruộng lúa tại khu vực thôn cũ vẫn được bà con chăm sóc hằng ngày, bởi đó là nguồn sinh kế đã gắn bó với cộng đồng người Mông, người Dao qua nhiều thế hệ.

“Nhờ sự giúp đỡ của Đảng, Nhà nước, PETROVIETNAM và đồng bào cả nước, chúng tôi đã có thể gượng dậy và gây dựng lại cuộc sống. Bà con nơi đây sẽ luôn ghi nhớ những ân tình này” - Ma Seo Chứ chia sẻ khi nói về hành trình hồi sinh của Kho Vàng. Với anh và nhiều hộ dân nơi đây, những ngôi nhà mới không đơn thuần là một công trình tái định cư, mà là điểm tựa giúp hơn một trăm người dân vượt qua nỗi ám ảnh thiên tai, lấy lại niềm tin để tiếp tục bám đất, bám bản.

Người dân xã Cốc Lầu thu hoạch vụ mùa mới.

Hành trình ổn định cuộc sống ở Kho Vàng cũng không dừng lại sau khi những căn nhà được bàn giao. Đầu năm 2026, xã Cốc Lầu tiếp tục đầu tư tuyến đường mới dài hơn 2km, chạy dọc bờ hữu sông Chảy, kết nối khu tái định cư với khu vực sản xuất của thôn. Tuyến đường được thiết kế cao hơn đường bê tông cũ từng bị hư hỏng, ngập lụt. Nền đường rộng 6m, mặt đường bê tông rộng 3m, với tổng kinh phí hơn 3 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, nguồn huy động của các tổ chức hoạt động trên địa bàn và sự tham gia của người dân.

Để dự án được triển khai thuận lợi, cấp ủy, chính quyền xã Cốc Lầu đã vận động các hộ có đất nằm trên hướng tuyến đồng thuận hiến đất mở đường. Công trình không chỉ khắc phục tình trạng giao thông bị chia cắt, tiềm ẩn nguy hiểm trong mùa mưa lũ, mà còn mở thêm một lối đi cho sinh kế của người dân. Khi tuyến đường được hoàn thiện, việc đi lại, vận chuyển quế, hồi và các loại nông, lâm sản từ khu sản xuất về nơi ở mới sẽ thuận tiện hơn, giảm chi phí và tạo điều kiện để bà con nâng cao thu nhập.

Câu chuyện về Ma Seo Chứ và thôn Kho Vàng cũng lan tỏa mạnh mẽ ra ngoài phạm vi một bản làng nhỏ ở Bắc Hà. Tháng 10/2024, anh được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen vì thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả bão số 3. Sau đó, anh tiếp tục được tuyên dương là điển hình tiêu biểu toàn quốc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, được Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trao giải thưởng “Thanh niên sống đẹp”, và xuất hiện đầy giản dị, chất phác trên thảm đỏ Gala WeChoice Awards 2024 để nhận vinh danh ở hạng mục “Những trái tim dũng cảm”. Với người trưởng thôn trẻ tuổi ấy, mọi vinh dự đều được đón nhận bằng sự khiêm nhường: “Thấy nguy hiểm thì báo cho bà con thôi”.

Đêm sinh tử

Nhắc đến trận bão Yagi tháng 9/2024, chúng ta không thể nào quên những đau thương, mất mát mà đồng bào các thôn Kho Vàng, Làng Nủ và Nậm Tông (Lào Cai) phải trải qua. Hai năm trôi qua, những “vết sẹo” chảy dài trên triền núi phần nào đã được thời gian xoa dịu, những con suối, cánh đồng đã yên bình trở lại, nhưng ký ức về hai vụ sạt lở kinh hoàng vẫn hiện hữu trong tâm trí người dân nơi đây.

Trong suốt hai năm qua, chúng tôi đã nhiều lần gặp lại Ma Seo Chứ, người anh hùng của toàn thôn. Trong ký ức của anh, sáng ngày 9/9/2024 là một buổi sáng không thể nào quên. Những cơn mưa xối xả trút xuống liên tục nhiều ngày khiến đất trời xã Cốc Lầu như trĩu nặng. Nước từ thượng nguồn sông Chảy cuồn cuộn đổ về, sạt lở bắt đầu "xé toạc" từng sườn đồi. Trong thôn lúc đó có khoảng hơn 100 nhân khẩu người Mông, người Dao vẫn đang đội mưa trồng quế, hồi. Một linh cảm bất an chợt dấy lên trong lòng trưởng thôn.

Anh Chứ đã cùng một nhóm thanh niên trong bản chia nhau kiểm tra toàn bộ khu vực quanh thôn. Họ phát hiện một vết nứt dài, rộng khoảng 30 cm, xuất hiện trên quả đồi ngay phía sau các nếp nhà - dấu hiệu báo trước một vụ sạt lở có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Cùng lúc đó, mưa lũ đã làm mất điện, mất sóng điện thoại, thôn Kho Vàng bị cô lập hoàn toàn, không thể liên lạc xin ý kiến chỉ đạo từ chính quyền xã.

Đường vào thôn Kho Vàng (cũ) sau vụ sạt lở do bão Yagi tháng 9/2024.

Trong tình thế cấp bách ấy, Ma Seo Chứ đã bàn bạc chớp nhoáng với người dân trong thôn và đi đến một quyết định táo bạo: phải đưa toàn bộ dân bản lên núi lánh nạn ngay lập tức. Ý kiến được tán thành, thanh niên trai tráng được huy động, người thì dựng lán tạm ở nơi an toàn, người thì chạy đi từng nhà gọi bà con di tản. Chỉ trong thời gian ngắn, 17 hộ dân với hơn 100 con người, trong đó có nhiều trẻ nhỏ đã kịp rời khỏi vùng nguy hiểm, dựng lán tạm giữa rừng để tránh sạt lở.

Ngay sau đó, nước lũ đã tàn phá bản làng, cuốn trôi hàng chục ngôi nhà, khiến ruộng vườn tan hoang. Đối diện bên kia sông, nhà điều hành của một nhà máy thủy điện cũng bị núi lở vùi lấp - minh chứng cho sức tàn phá khủng khiếp của thiên tai năm ấy. Vì mất liên lạc, lực lượng cứu hộ ban đầu không tìm thấy dấu vết của người dân trong thôn. Họ lo sợ cả bản làng đã bị vùi lấp. Nhưng kỳ tích đã xảy ra: toàn bộ người dân đều an toàn, tự lực bám trụ trên núi cao chờ ngày được tiếp cận.

Những ngày ở lán tạm là những ngày rất gian nan với nhiều người dân Kho Vàng. Thực phẩm, nước sạch đều thiếu thốn, mọi người động viên nhau “còn người là còn của”, tuyệt đối không ai được tự ý quay về nhà cũ vì nguy cơ sạt lở vẫn còn tiềm tàng. Phải đến hôm sau, khi đường sá tạm thông, chính quyền xã và huyện mới tiếp cận được, mang theo nhu yếu phẩm hỗ trợ bà con. Sau đó, các hộ dân được bố trí ở tạm tại trụ sở UBND xã Cốc Lầu hoặc sống nhờ nhà người thân, chờ một nơi ở mới an toàn hơn.

Nghĩa tình PETROVIETNAM

Tin tức về thôn Kho Vàng - nơi có 17 hộ dân thoát chết trong gang tấc nhờ sự quyết đoán của người trưởng thôn trẻ tuổi - nhanh chóng lan rộng, chạm đến trái tim của rất nhiều tổ chức, cá nhân trên cả nước. Ngay lập tức, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) đã có một quyết định mang đậm tinh thần “tương thân tương ái” và văn hóa nghĩa tình, phối hợp với chính quyền tái thiết khu dân cư thôn Kho Vàng, giúp bà con sớm có nơi ở ổn định, an toàn lâu dài.

Chỉ sau ít ngày làm việc khẩn trương với chính quyền địa phương, đoàn công tác của Tập đoàn đã trực tiếp đến Lào Cai khảo sát thực địa. Hai bên thống nhất lựa chọn một địa điểm tái thiết không quá xa nơi ở cũ, vừa bảo đảm an toàn trước nguy cơ sạt lở, vừa giúp bà con duy trì sinh kế, giữ gìn nếp sống và những phong tục truyền thống.

Toàn cảnh khu tái định cư thôn Kho Vàng trong quá trình hoàn thiện.

Ngày 21/9/2024, tại xã Cốc Lầu, dự án tái thiết khu dân cư thôn Kho Vàng chính thức được khởi công, với sự tham dự của lãnh đạo tỉnh Lào Cai và đại diện PETROVIETNAM. Khu tái định cư được quy hoạch với diện tích 2,5 ha, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 40 hộ dân. Đây là một trong ba khu tái thiết dân cư trọng điểm của Lào Cai sau bão Yagi, cùng với Làng Nủ và Nậm Tông.

Tại thôn Kho Vàng, đồng chí Trần Quang Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Tập đoàn không khỏi xúc động trước những mất mát, đau thương mà cơn bão số 3 đã gây ra cho Lào Cai. Đồng chí khẳng định, Tập đoàn sẽ đồng hành cùng chính quyền và bà con để trong đúng 100 ngày, một khu tái định cư mới, khang trang hơn, an toàn hơn sẽ được hoàn thiện.

Tiếp nối hành trình nghĩa tình, đoàn công tác PETROVIETNAM còn trực tiếp đến thăm hỏi, tặng quà cho các hộ dân đang tạm trú tại trụ sở UBND xã Cốc Lầu. Những món quà tuy không lớn về vật chất nhưng chứa đựng tấm lòng của hàng vạn người lao động ngành công nghiệp - năng lượng trên khắp cả nước, những người vẫn thầm lặng đóng góp vào quỹ an sinh xã hội của Tập đoàn, xây dựng hàng nghìn căn nhà đại đoàn kết cho người nghèo.

Từ một bãi đất trống trên sườn núi, công trường tái thiết thôn Kho Vàng đã trở thành nơi hàng trăm kỹ sư, công nhân làm việc không kể ngày đêm để chạy đua với thời gian. Cuối tháng 10/2024, khi nhóm phóng viên Tạp chí Năng lượng Mới - PetroTimes có mặt tại đây, con đường từ UBND xã dẫn vào khu vực thi công vẫn còn in đậm dấu vết của thiên tai: hàng chục điểm sạt lở lớn nhỏ, lòng sông đục ngầu vẫn còn vương vãi thân cây bị cuốn theo dòng lũ, những vệt hàm ếch ăn sâu vào taluy trông rợn người. Giữa khung cảnh ấy, công trường xây dựng khu tái định cư mới như một điểm sáng của hy vọng.

Vấn đề được đặc biệt lưu tâm là bài toán thoát nước và chống sạt lở - nỗi ám ảnh vừa xảy ra với chính người dân nơi đây. Các hạng mục được tính toán kỹ để nước mưa thoát nhanh, không gây xói mòn nền đất; đường nội bộ được đổ bê tông kiên cố, nối liền các cụm nhà, bảo đảm đi lại thuận tiện quanh năm, kể cả trong mùa mưa lũ. Khu dân cư mới cũng được quy hoạch đồng bộ với các công trình giáo dục, sinh hoạt cộng đồng theo tiêu chuẩn nông thôn mới.

Ngày 16/12/2024, sau chuỗi ngày làm việc không ngơi nghỉ của chính quyền các cấp, Ban Quản lý dự án, nhà thầu cùng hàng trăm kỹ sư, công nhân, toàn bộ 35 căn nhà tại khu tái định cư Kho Vàng đã hoàn thiện. Trong không khí rộn ràng tại nơi ở mới, bà con cùng nhau dọn dẹp đồ đạc, mượn nhau cái chổi, cái thau, tíu tít hỏi thăm việc bố trí nhà cửa. Tình làng nghĩa xóm vốn có của cộng đồng người Mông, người Dao nơi đây càng thêm ấm áp trong không gian sống mới.

Nhìn lại chặng đường từ ngày khởi công đến khánh thành, dự án tái thiết thôn Kho Vàng đã hoàn thành trong thời gian 100 ngày - một tốc độ hiếm thấy đối với một công trình dân cư miền núi, địa hình phức tạp, thời tiết khắc nghiệt. Đó là kết quả của sự phối hợp giữa chính quyền tỉnh Lào Cai, xã Cốc Lầu và PETROVIETNAM, cùng tinh thần làm việc không quản ngày đêm của đội ngũ kỹ sư, công nhân trên công trường.

Chủ tịch HĐTV PETROVIETNAM Lê Ngọc Sơn và Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy PETROVIETNAM Trần Quang Dũng cùng với trẻ em tại khu tái định cư thôn Kho Vàng.

Giá trị nhân văn của một "doanh nghiệp dân tộc”

Câu chuyện tái thiết thôn Kho Vàng, đặt trong bức tranh chung về hoạt động an sinh xã hội của PETROVIETNAM, không phải là một sự kiện đơn lẻ. Nhiều năm qua, Tập đoàn vẫn kiên trì dành nguồn lực đáng kể (từ 500 - 700 tỷ đồng/năm) để xây dựng hàng nghìn căn nhà đại đoàn kết, nhà tình nghĩa cho người nghèo, đồng bào vùng khó khăn trên khắp cả nước. Từ năm 2011 đến năm 2025, PETROVIETNAM đã đóng góp hơn 10,3 nghìn tỷ đồng cho các hoạt động an sinh xã hội. Riêng năm 2025, giá trị thực hiện an sinh xã hội đạt trên 1.300 tỷ đồng. Với Kho Vàng, tinh thần “tương thân tương ái” ấy được cụ thể hóa ở mức cao nhất: không chỉ hỗ trợ tài chính, Tập đoàn còn trực tiếp đồng hành cùng chính quyền địa phương từ khâu khảo sát địa điểm, lên phương án thiết kế, đến giám sát thi công và bàn giao nhà.

Đằng sau những con số 2,5 ha đất, 35 căn nhà, 100 ngày thi công thần tốc, là một thông điệp lớn hơn về vai trò của một doanh nghiệp nhà nước, một tập đoàn kinh tế trụ cột của đất nước: không chỉ làm kinh tế, đóng góp ngân sách, mà còn gánh vác trách nhiệm với cộng đồng, đặc biệt là ở những thời khắc khó khăn nhất của đồng bào. Đó cũng chính là văn hóa "Nghĩa tình" mà nhiều thế hệ cán bộ, người lao động PETROVIETNAM đã dày công vun đắp qua hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển.

Từ đống đổ nát của một trận sạt lở kinh hoàng, Kho Vàng hôm nay đã trở thành biểu tượng của sự hồi sinh - hồi sinh từ ý chí kiên cường của những người dân bám trụ trên mảnh đất quê hương, từ sự quyết đoán, trách nhiệm của một người trưởng thôn trẻ tuổi và từ tấm lòng của những người lao động PETROVIETNAM đã không quản đường xa, mang nghĩa tình đến với một bản làng heo hút giữa đại ngàn Tây Bắc, cùng hướng đến một tương lai tốt đẹp hơn.

Theo tin từ Petrovietnam