Các đại biểu tham dự diễn đàn đều thống nhất rằng, khi Petrovietnam chủ động đổi mới cùng với động lực từ thể chế, ngành dầu khí - năng lượng sẽ không chỉ giữ vững vai trò bảo đảm an ninh năng lượng mà còn trở thành lực lượng nòng cốt dẫn dắt quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam.

Ngày 30/6, tại Hà Nội, Hội Dầu khí Việt Nam (VPA) đã tổ chức Diễn đàn Dầu khí - Năng lượng thường niên năm 2026 với chủ đề “Cơ hội và thách thức của ngành dầu khí - năng lượng Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước”, nhằm thảo luận về chiến lược phát triển ngành trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao của đất nước.

Tham dự diễn đàn có đại diện các cơ quan Trung ương, Ủy ban chuyên môn của Quốc hội, Chính phủ, các bộ/ban/ngành.

Về phía Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) có ông Trần Quang Dũng - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Tập đoàn; ông Lê Xuân Huyên và ông Vũ Đào Minh - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn; ông Nguyễn Mạnh Kha - Chủ tịch Công đoàn Tập đoàn và đại diện các đơn vị thành viên Tập đoàn.

Về phía Hội Dầu khí Việt Nam có TS Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội; Anh hùng Lao động, TS Nguyễn Hùng Dũng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội.

Yêu cầu của kỷ nguyên mới
Phát biểu đề dẫn tại diễn đàn, TS Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam nhận định, ngành dầu khí - năng lượng đang đối mặt đồng thời với những biến động địa chính trị, rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, yêu cầu chuyển dịch năng lượng và các mục tiêu phát triển xanh, giảm phát thải. Trong khi đó, nhiều mỏ dầu khí chủ lực đã suy giảm, các dự án mới ngày càng khó khăn hơn về kỹ thuật, vốn và công nghệ, đặt ra thách thức lớn đối với tăng trưởng của ngành.

Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Quốc Thập, đây cũng là cơ hội để ngành mở rộng không gian phát triển sang các lĩnh vực như LNG, điện khí, điện gió ngoài khơi, hydrogen, CCS/CCUS, dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao và chuỗi giá trị năng lượng mới.

Trong bối cảnh đó, Petrovietnam đang khẳng định vị thế Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia, hướng tới xây dựng hệ sinh thái năng lượng tích hợp, giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và dẫn dắt chuyển dịch năng lượng. Để hoàn thành sứ mệnh này, TS Nguyễn Quốc Thập cho rằng, Petrovietnam cần được hỗ trợ bởi cơ chế, chính sách phù hợp, đồng thời tiếp tục đổi mới quản trị và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Phân tích về cơ hội và vận hội mới của ngành dầu khí - năng lượng, ông Trịnh Quốc Tuy - Chuyên viên cao cấp Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng, Petrovietnam cần tập trung giải quyết đồng thời 6 vấn đề chiến lược, gồm: Bảo đảm an ninh năng lượng; ứng phó với biến động địa chính trị; phát triển các lĩnh vực năng lượng mới như điện gió ngoài khơi, hydrogen xanh và thu hồi, lưu giữ carbon; tìm kiếm động lực tăng trưởng thay thế các mỏ truyền thống đang suy giảm; phát triển hạ tầng năng lượng phục vụ nền kinh tế số; đồng thời đổi mới quản trị, tăng cường phân cấp và nâng cao năng lực công nghệ.

Ông cũng nhấn mạnh cần đồng bộ các giải pháp về thể chế và đầu tư, trong đó ưu tiên hoàn thiện khung pháp lý, sửa đổi Luật Dầu khí, Luật Điện lực, xây dựng cơ chế cho các lĩnh vực năng lượng mới.

Điều kiện cần và đủ để Petrovietnam định vị tầm vóc mới
Làm rõ những thách thức trong quá trình hiện thực hóa các nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ đối với lĩnh vực dầu khi - năng lượng, ông Trần Thanh Tùng - Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương) nhận định, ngành dầu khí - năng lượng đang đứng trước nhiều thách thức lớn cả về thể chế, nguồn lực và quá trình chuyển dịch năng lượng, các vướng mắc về pháp lý, thủ tục đầu tư…

Để tháo gỡ các "điểm nghẽn", ông Trần Thanh Tùng cho rằng, cần hoàn thiện thể chế, sửa đổi Luật Dầu khí và Luật Điện lực, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho doanh nghiệp; đồng thời phát triển hạ tầng năng lượng, huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và triển khai các dự án năng lượng mới.

Với những định hướng, đề xuất từ các bộ/ban/ngành, ông Vũ Đào Minh - Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam đã làm rõ những điều kiện cần và đủ để Tập đoàn phát triển bền vững.

Với quy mô tài sản gần 1,2 triệu tỷ đồng và doanh thu tương đương 9-10% GDP, Petrovietnam đặt mục tiêu gia nhập Fortune Global 500 vào năm 2030. Đến năm 2050, Tập đoàn hướng tới quy mô doanh thu 80-100 tỷ USD, trong đó trên 50% sản lượng đến từ các nguồn năng lượng phát thải thấp.

Mục tiêu của Petrovietnam không chỉ dừng lại ở việc mở rộng quy mô mà còn trở thành tập đoàn công nghiệp - năng lượng có năng lực cạnh tranh trong khu vực và quốc tế, giữ vai trò trụ cột trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, dẫn dắt quá trình chuyển dịch năng lượng và phát triển các ngành công nghiệp nền tảng.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Petrovietnam xác định hai nhóm điều kiện then chốt.

Điều kiện cần là đổi mới từ nội tại thông qua duy trì sản lượng khai thác, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như Chuỗi khí - điện Lô B - Ô Môn; mở rộng hoạt động đầu tư và kinh doanh quốc tế; thúc đẩy chuyển đổi số theo định hướng "AI-First"; tăng cường đầu tư cho nghiên cứu - phát triển (R&D) và xây dựng các trung tâm công nghiệp - năng lượng tích hợp nhằm tối ưu hạ tầng và chuỗi giá trị.

Điều kiện đủ là những đột phá về thể chế, gồm hoàn thiện Luật Dầu khí (sửa đổi) theo hướng linh hoạt hơn đối với các mỏ nhỏ, cận biên; áp dụng cơ chế "luồng xanh" cho các dự án năng lượng chiến lược; xây dựng cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho hydrogen, điện gió ngoài khơi và thị trường carbon; đồng thời nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp theo chuẩn OECD, tăng phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình. Đây sẽ là nền tảng để Petrovietnam bứt phá, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành doanh nghiệp năng lượng hàng đầu thế giới.

 

Tại diễn đàn, các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học, cơ quan quản lý nhà nước và các đơn vị thành viên Petrovietnam đã cùng thảo luận, thẳng thắn nhìn nhận những thách thức và cơ hội, đồng thời đề xuất các giải pháp xoay quanh các vấn đề cốt lõi của ngành dầu khí - năng lượng.

 

 

PGS. TS Ngô Trí Long, Chuyên gia kinh tế cho rằng, cần kiến tạo cơ chế tài chính - thị trường cho ngành dầu khí - năng lượng Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới, xuất phát từ luận điểm: An ninh năng lượng không thể tách rời an ninh tài chính cho năng lượng.

 

 

Ông Tạ Đình Thi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho rằng, Petrovietnam tiếp tục tối ưu chuỗi giá trị và phát huy lợi thế vượt trội về kinh tế biển để mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng biển, đặc biệt là điện gió ngoài khơi. Việc sửa đổi Luật Dầu khí theo hướng đổi mới sẽ kiến tạo không gian phát triển mới, giúp Petrovietnam nâng cao năng lực cạnh tranh và phát huy vai trò Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia trong giai đoạn tới.

 

 

TS Nguyễn Minh Phong - nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu kinh tế, Viện Nghiên cứu Phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội đề xuất phát triển hệ sinh thái năng lượng quốc gia, nơi các ngành than, điện, dầu khí kết nối chặt chẽ với nhau vì lợi ích chung; đồng thời thành lập quỹ an ninh năng lượng quốc gia (bao gồm cả tài chính và vật chất).

 

 

TS Nguyễn Đức Kiên - nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ đề nghị đưa điện gió ngoài khơi vào Luật Dầu khí trong lần sửa đổi này; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Bộ Công Thương và Petrovietnam nhằm rút ngắn quy trình ra quyết định, tạo cơ chế mạnh mẽ cho các dự án dầu khí - năng lượng.

 

 

TS Phan Đức Hiếu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, cần sớm xác định điện gió ngoài khơi ở Luật Dầu khí hay Luật Điện lực thay vì đưa ra một luật riêng cho lĩnh vực này.

 

Một số hình ảnh các Đại biểu, Chuyên gia trao đổi, trả lời phỏng vấn bên lề diễn đàn: