Nhân dịp đầu năm mới, GS.TSKH Hồ Sĩ Thoảng, nguyên Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam - tiền thân của Petrovietnam - chia sẻ những góc nhìn sâu sắc và kỳ vọng cho hành trình mới của Petrovietnam.

 PV: Thưa ông, từ một đơn vị tìm dầu sơ khai, Petrovietnam đã phát triển thành một tập đoàn lớn mạnh. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về tư duy “khoa học vì sản xuất” tại Petrovietnam?

Ông Hồ Sĩ Thoảng: Với bất kỳ ngành công nghiệp nào dựa trên khoa học công nghệ, phát triển khoa học luôn là nền tảng. Riêng với ngành dầu khí, yêu cầu này càng khắt khe hơn, bởi dầu mỏ không nằm trên bề mặt mà ở sâu trong lòng đất, từ vài trăm mét đến hàng kilômét, nếu ở ngoài khơi, các vỉa dầu khí còn nằm sâu dưới mực nước biển hàng chục, hàng trăm mét, với áp suất vỉa rất lớn, phần lớn trên 100 atmosphere. Vì vậy, tìm kiếm và khai thác dầu khí là một quá trình đặc biệt phức tạp, gian nan.

Chính đặc thù đó đòi hỏi người làm dầu khí phải được trang bị kiến thức khoa học rất sâu và công nghệ hiện đại. Với Petrovietnam cũng vậy. Petrovietnam sớm nhận thức rằng, muốn phát triển bền vững thì phải từng bước làm chủ khoa học và công nghệ. Một thuận lợi rất lớn là từ tầm nhìn xa của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngay từ những năm 60 của thế kỷ XX, Nhà nước đã cử sinh viên đi đào tạo dầu khí tại các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là Liên Xô và Romania. Lực lượng này đã đặt những viên gạch đầu tiên cho ngành dầu khí Việt Nam. Sau đó, cán bộ, kỹ sư tiếp tục được gửi đi đào tạo và thực hành tại các công ty dầu khí lớn, các trường đại học uy tín ở Mỹ, Pháp, Canada, Australia, Nga… và trực tiếp học tập trên các giàn khoan hiện đại của các công ty nước ngoài đến ký hợp đồng thăm dò khai thác với Petrovietnam.

Nhờ quá trình tích lũy lâu dài đó, từ chỗ phải thuê nước ngoài khoan và tìm dầu, đến nay Petrovietnam đã có thể chế tạo giàn khoan, cho thuê giàn khoan và tham gia khoan dầu khí tại nhiều quốc gia. Trình độ khoa học công nghệ tuy chưa phải hàng đầu thế giới, nhưng đã đạt tầm khu vực và từng bước tiệm cận trình độ quốc tế.

Có thể khẳng định, tìm kiếm và khai thác dầu khí là lĩnh vực đặc biệt khó, đòi hỏi trình độ khoa học cao, công nghệ hiện đại và kỹ thuật tiên tiến. Vì vậy, Petrovietnam luôn xác định phát triển khoa học công nghệ phải đi trước một bước, làm nền tảng cho sản xuất. Nhìn lại chặng đường 50 năm trưởng thành, tôi cho rằng Petrovietnam đã và đang đi đúng con đường đó.

 PV: Theo ông, khi được chuyển đổi thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, đâu là không gian phát triển mới của Petrovietnam?

Ông Hồ Sĩ Thoảng: Không gian phát triển của Petrovietnam trong giai đoạn tới tất yếu phải được mở rộng và tái định vị. Việc chuyển từ Tập đoàn Dầu khí Việt Nam sang Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam không chỉ là thay đổi về tên gọi, mà quan trọng hơn là sự thay đổi về nội hàm phát triển và sứ mệnh mà Đảng, Nhà nước giao phó. Petrovietnam phải “lột xác”, tiếp tục làm tốt những lĩnh vực truyền thống, đồng thời chủ động mở ra các hướng đi mới, tham gia vào những lĩnh vực trước đây chưa làm hoặc chưa làm sâu.

Ngay trong hoạt động thăm dò, khai thác dầu khí, Petrovietnam cũng phải đổi mới mạnh mẽ theo hướng hiện đại, xanh và bền vững hơn: giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng, nâng cao hệ số thu hồi dầu từ mức 30-40% lên cao hơn, đồng thời vươn ra các mỏ xa bờ, ở độ sâu lớn hơn. Nếu trước kia phần lớn các mỏ dầu của chúng ta nằm ở vùng nước sâu khoảng 100-150m nước, thì thời gian tới có thể là 200-300m, đòi hỏi công nghệ, kỹ thuật và năng lực công nghiệp phải thay đổi tương ứng.

Với định hướng trở thành tập đoàn công nghiệp - năng lượng, Petrovietnam không chỉ dừng lại ở dầu và khí - những nguồn nhiên liệu truyền thống, mà phải tham gia vào nhiều lĩnh vực năng lượng mới. Trong đó, điện gió ngoài khơi là thế mạnh rõ nét, bởi Petrovietnam đã có nhiều kinh nghiệm thi công, vận hành các công trình dầu khí ngoài biển ở điều kiện khắc nghiệt. Hiện nay, Tập đoàn đã tham gia chế tạo, cung ứng cấu kiện cho các dự án điện gió của đối tác nước ngoài và trong tương lai hoàn toàn có thể tự triển khai các dự án điện gió ngoài khơi, đặc biệt tại khu vực phía Nam, khi được Nhà nước cho phép.

Bên cạnh đó, năng lượng sinh học và nhiên liệu hàng không bền vững cũng là những lĩnh vực mà Petrovietnam có thể phát triển, phù hợp với xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu nhằm giảm phát thải. Ngoài ra, lĩnh vực năng lượng hạt nhân, theo phân công của Chính phủ là nhiệm vụ mới mà Petrovietnam buộc phải nghiên cứu, học hỏi và từng bước làm chủ.

“Không gian phát triển mới” của Petrovietnam chính là quá trình tự đổi mới tư duy, mở rộng phạm vi hoạt động để trở thành một tập đoàn công nghiệp - năng lượng có vai trò bao trùm, tham gia sâu vào các lĩnh vực nhiên liệu và năng lượng, qua đó phục vụ hiệu quả hơn cho sự phát triển của nền kinh tế.

PV: Petrovietnam bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, ông kỳ vọng và muốn nhắn gửi điều gì tới thế hệ cán bộ trẻ của Tập đoàn hôm nay?

Ông Hồ Sĩ Thoảng: Thời chúng tôi, Petrovietnam như con thuyền trên sông, chỉ cần ý chí và khát vọng là có thể vượt thác ghềnh. Còn hôm nay, Petrovietnam đã ra biển lớn, nơi sóng gió mạnh hơn rất nhiều, đòi hỏi không chỉ ý chí mà còn phải có tri thức, khoa học và công nghệ hiện đại.

Thế hệ chúng tôi nhìn các bạn trẻ hôm nay với niềm tự hào rất lớn. Các bạn đã làm được nhiều điều trước đây chúng tôi chỉ dám mơ ước, đưa Petrovietnam từng bước vươn ra tầm khu vực và quốc tế. Tuy nhiên, sứ mệnh phía trước nặng nề hơn, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, Petrovietnam phải chuyển mình mạnh mẽ, chịu áp lực tăng trưởng lớn hơn, tương xứng với vai trò tập đoàn công nghiệp - năng lượng quốc gia.

Để đáp ứng yêu cầu đó, các bạn trẻ phải không ngừng học tập, nâng cao trình độ khoa học công nghệ, chủ động hội nhập và đổi mới. Bên cạnh tri thức, điều đặc biệt quan trọng là tinh thần đoàn kết, gắn bó và hợp tác - truyền thống quý báu đã làm nên sức mạnh của Petrovietnam suốt nhiều thập niên qua.

Tôi mong các bạn tiếp tục giữ ngọn lửa nhiệt huyết trong tim, để Petrovietnam có thể bay cao hơn, đi xa hơn trong chặng đường phía trước.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!