Ngày 27/11/1961, Đoàn Thăm dò Dầu lửa 36 được thành lập, mở đầu hành trình tìm kiếm, thăm dò dầu khí có tổ chức tại Việt Nam. Từ những bước đi đầu tiên trong điều kiện còn nhiều khó khăn, Đoàn 36 đã đặt nền móng về tổ chức, tri thức địa chất và nhân lực, góp phần hình thành ngành Dầu khí Việt Nam.

Sự ra đời của Đoàn 36 là kết quả của quá trình nghiên cứu, khảo sát địa chất và chuẩn bị về chiến lược từ nhiều năm trước. Theo TS Khổng Đức Thiêm, nhà nghiên cứu lịch sử từng tham gia biên soạn bộ sách "Lịch sử ngành Dầu khí Việt Nam", từ những phát hiện về dấu hiệu dầu tại miền Bắc trong thời kỳ kháng chiến đến các kết quả nghiên cứu triển vọng dầu khí ở Đồng bằng Bắc Bộ, lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã sớm nhận thức được ý nghĩa của việc tìm kiếm, thăm dò nguồn tài nguyên này đối với công cuộc xây dựng đất nước.

Trong tầm nhìn đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng một ngành công nghiệp dầu khí của Việt Nam. Qua những chuyến thăm các nước có nền công nghiệp dầu khí phát triển, Người đặt vấn đề tranh thủ sự giúp đỡ của các quốc gia có kinh nghiệm, nhất là Liên Xô, để Việt Nam từng bước làm chủ hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác và chế biến dầu khí sau khi đất nước thống nhất.

TS Khổng Đức Thiêm, nguyên nghiên cứu viên cao cấp Viện Lịch sử Đảng thuộc Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh.

Từ cuối những năm 50 của thế kỷ XX, các chuyên gia Liên Xô cùng các nhà địa chất Việt Nam đã phối hợp nghiên cứu, khảo sát địa chất tại miền Bắc, từng bước đánh giá tiềm năng dầu khí và xác định những khu vực có triển vọng. Những kết quả nghiên cứu ban đầu đã góp phần tạo cơ sở khoa học cho việc tổ chức hoạt động tìm kiếm, thăm dò dầu khí ở Việt Nam trong những năm tiếp theo.

Trên cơ sở những kết quả nghiên cứu ấy, ngày 27/11/1961, Tổng cục Địa chất ban hành Quyết định số 271-ĐC thành lập Đoàn Thăm dò Dầu lửa 36 (Đoàn 36), trực thuộc Tổng cục Địa chất. Đoàn có nhiệm vụ tìm kiếm, thăm dò dầu hỏa và khí đốt trên phạm vi miền Bắc Việt Nam. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển quan trọng từ những hoạt động nghiên cứu, khảo sát ban đầu sang tổ chức lực lượng chuyên trách thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, thăm dò dầu khí.

Theo TS Khổng Đức Thiêm, ý nghĩa của sự kiện không chỉ nằm ở việc thành lập một đơn vị chuyên môn, mà còn ở tinh thần yêu nước, sự dấn thân vì khoa học và khát vọng tìm kiếm nguồn tài nguyên quý giá để phục vụ đất nước. Đằng sau quyết định thành lập Đoàn 36 là yêu cầu xây dựng một lực lượng có tổ chức, từng bước tích lũy kiến thức, kinh nghiệm và năng lực chuyên môn trong một lĩnh vực kỹ thuật còn mới mẻ ở Việt Nam.

Những ngày đầu, Đoàn 36 phải hoạt động trong điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn, đội ngũ chuyên gia và cán bộ có kinh nghiệm về dầu khí chưa nhiều. Việc tập hợp cán bộ, công nhân, kỹ thuật viên, kỹ sư cùng các chuyên gia Liên Xô vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa tạo tiền đề hình thành đội ngũ làm công tác địa chất dầu khí. Công việc được triển khai theo hướng khảo sát, nghiên cứu cấu trúc địa chất, xác định các khu vực có triển vọng và từng bước tiến hành các hoạt động thăm dò thực địa.

Các cán bộ ngành dầu khí cải tiến và áp dụng phương pháp địa vật lý của Romania vào việc thăm dò dầu khí ở Việt Nam.

Ngày 25/6/1962, công tác nổ mìn khảo sát địa chất đầu tiên được tiến hành tại Hưng Yên. Từ năm 1961 đến năm 1969, Đoàn 36 triển khai hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khoan tại một số địa phương thuộc đồng bằng Bắc Bộ. Những kết quả ban đầu chưa thể lập tức tạo ra nguồn dầu khí thương mại, nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc bổ sung dữ liệu địa chất, kiểm chứng các giả thuyết khoa học và tích lũy kinh nghiệm tổ chức hoạt động thăm dò.

Một nền móng quan trọng khác được hình thành trong giai đoạn này là nguồn nhân lực. Cùng với việc xây dựng lực lượng trong nước, Việt Nam từng bước tranh thủ hợp tác quốc tế để đào tạo cán bộ chuyên ngành dầu khí. Nhiều sinh viên được cử đi học tại các cơ sở đào tạo chuyên môn ở Liên Xô và Romania, sau này trở về trở thành lực lượng nòng cốt trong các hoạt động nghiên cứu, thăm dò và phát triển công nghiệp dầu khí.

Đến năm 1969, trước yêu cầu mở rộng quy mô và phạm vi hoạt động, Liên đoàn Địa chất 36 được thành lập trên cơ sở phát triển tổ chức tiền thân. Quá trình kế thừa và mở rộng ấy cho thấy Đoàn 36 không chỉ thực hiện nhiệm vụ khảo sát trong một giai đoạn, mà còn tạo tiền đề về tổ chức, tri thức địa chất và nhân lực cho các bước phát triển tiếp theo của ngành.

Nhìn lại hành trình 65 năm truyền thống PETROVIETNAM ((27/11/1961-27/11/2026), sự ra đời của Đoàn 36 chính là điểm khởi đầu của một quá trình dài xây dựng ngành dầu khí Việt Nam. Từ những khảo sát địa chất ban đầu ở miền Bắc đến hoạt động khai thác dầu khí trên thềm lục địa và sự hình thành một ngành công nghiệp năng lượng có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế, những giá trị được gây dựng từ Đoàn 36 vẫn mang ý nghĩa lâu dài là tầm nhìn chiến lược, tinh thần tiên phong, sự kiên trì theo đuổi khoa học và khát vọng làm chủ tài nguyên vì lợi ích đất nước.

Theo tin từ Petrovietnam